Polonya Ulusal Güvenlik Bürosu Başkanı Sławomir Cenckiewicz, 13 Ekim 2025’te The Financial Times’a verdiği röportajda, Batı istihbarat servislerinin Rusya’nın Avrupa hava sahasında insansız hava araçları (İHA) konuşlandırmak için gölge filosunu kullandığını doğruladığını açıkladı. Cenckiewicz, Polonya, Danimarka, Almanya ve Norveç istihbarat birimlerinin eski Rus tankerlerinden oluşan bu filonun insansız keşif operasyonları için kullanıldığını bildirdiğini belirtti.
Drone saldırıları ve kritik altyapı riskleri
Eylül ayında, Polonya hava sahasında ilk Rus İHA’larının görülmesinden sonra, Danimarka, Almanya, Estonya, Litvanya, Fransa, İsveç, Belçika ve Romanya’da çok sayıda hava saldırısı gerçekleşti. Bu saldırılar nedeniyle en az 15 Avrupa havaalanı geçici olarak kapandı. Danimarka’da Kastrup ve Aalborg havaalanları, Norveç’te Oslo ve Brønnøysund yakınlarındaki tesisler de İHA’lar nedeniyle operasyonlarını durdurmak zorunda kaldı. Bazı İHA’lar askeri üsler ve kritik altyapı yakınına yaklaştı, bu da istihbarat veya sabotaj amacı olabileceğini gösteriyor.
Hibrit operasyonlar ve NATO testi
Cenckiewicz, Rusya’nın kripto para kullanarak sabote eylemler için ajanlara ödeme yaptığını ve böylece istihbaratın bu ödemeleri takip etmesini zorlaştırdığını söyledi. Bu taktikler, Kremlin’in sorumluluk üstlenmeden hibrit operasyonlar yürütmesini sağlıyor ve NATO ile AB ülkelerinin krizlere ne kadar hızlı ve koordineli tepki verebileceğini test ediyor.
Avrupa sivil havacılığı ve güvenlik tehlikesi
İHA’lar, ticari uçakların uçuş güzergahına yakın hareket ederek havaalanlarının geçici olarak durmasına yol açıyor, bu da uçuş iptalleri, ekonomik kayıplar ve lojistik zincirlerinde aksamalara sebep oluyor. Kritik altyapıya yaklaşan dronelar olası çarpışma riskini artırarak potansiyel havacılık felaketlerine neden olabiliyor.
Politik ve stratejik sonuçlar
Cenckiewicz’in açıklaması, bir Avrupa hükümet yetkilisinin doğrudan Rusya’nın gölge filosu ile hibrit saldırıları ilişkilendiren ilk resmi açıklamalardan biri oldu. Bu durum, AB’nin Rusya’ya karşı daha sert politikalar geliştirmesi için zemin yaratıyor. Avrupa çapında ortak izleme, yaptırım ve karşı tedbir mekanizmalarının oluşturulması gündeme gelebilir.
Avrupa için sistemik tehdit
On’dan fazla ülkeyi kapsayan İHA olayları, saldırıların sistematik olduğunu gösteriyor ve izole vakalar olmadığını ortaya koyuyor. Bu, NATO ve AB üye ülkeleri arasında ortak erken uyarı ve koordinasyon mekanizmalarının kurulmasını gerektiriyor. Aksi halde Rusya, barış ve savaş arasındaki gri bölgeleri kullanmaya devam ederek iç istikrarı sarsabilir.
AB’nin yanıt stratejisi
AB’nin yanıtı sembolik açıklamaların ötesine geçmeli; sadece İHA önleme sistemleri değil, aynı zamanda istihbarat paylaşımı, deniz gözetimi ve Rus gölge filosunun denetlenmesi de kapsamalı. Bu, Moskova’nın hibrit tehditlerini yeni bir çatışma formatına dönüştürmesini önleyebilir.
Avrupa, dronelar, siber tehditler ve sabotaj kombinasyonu ile karşı karşıya kalarak, entegre ve hızlı bir yanıt geliştirmek zorunda.
